Social intranet: van marktplaats naar dorpsplein

people‘Social’ is, in de woorden van Euan Semple, een concept geworden dat door consultants verkocht wordt. Waar het werkelijk om draait, zijn de mensen enerzijds en anderzijds de invloed van internet op onze maatschappij. Immers, de mensen zijn de gebruikers, degenen die waarde toe- en herkennen. En zij leven in een wereld die ingrijpend is veranderd door de opkomst van internet en meer in het algemeen de communicatie- en informatietechnologie. Wat zijn die veranderingen? En hoe neem je die mee bij de ontwikkeling van een toekomstbestendig intranet? In dit artikel deel ik mijn gedachten hierover.

Euan Semple

Laten we eerst een stukje in de tijd teruggaan. De afgelopen tweehonderd jaar is de wereld gevormd naar het idee van de marktplaats. Mensen bieden iets aan en proberen daar de hoogste prijs voor te krijgen. De koper wil juist de laagste prijs betalen. Er is dus steeds sprake van competitie (wie wint / wie is het meest succesvol?). Dat er gemanipuleerd en verleid wordt, is vanzelfsprekend en dat accepteren we ook allemaal. Twee marktkooplui die beiden aardappelen te koop aanbieden, willen je ervan overtuigen bij hen te kopen en niet bij de ander. Dus de een heeft z’n aardappelen vers van de akker, de ander heeft gegarandeerd de laagste prijs. Wie kies je? (Wat ze je niet vertellen, is dat ze beiden die ochtend bij dezelfde veiling hun identieke aardappelen voor exact dezelfde prijs hebben ingekocht.)

Gesloten en onbekend

Deze manier van denken heeft geslotenheid (laat niet het achterste van je tong zien) en onvolledigheid van informatie (wat is de ander aan het proberen?) als essentiële onderdelen in zich. Dat vertaalt zich ook naar hoe mensen hun werk zijn gaan doen. Als je je kennis en vaardigheden zo dicht mogelijk bij jezelf houdt (en ze dus niet deelt), kun je ze zo duur mogelijk verkopen. En dat wil je, omdat je je in een intrinsiek competitieve omgeving bevindt.

Luis Suarez

Een nadeel hiervan is dat je minder gemotiveerde medewerkers krijgt (niet iedereen wil meedoen aan het ‘gevecht’ of is een ‘winnaar’). Volgens social computing evangelist Luis Suarez is het grootste probleem van organisaties tegenwoordig dat het 7 van de 10 medewerkers niet uitmaakt wat ze doen op hun werk, als ze maar hun salaris betaald krijgen. En daar kun je bijvoegen dat mensen veel mobieler op de arbeidsmarkt zijn geworden – de baan voor het leven bestaat niet meer, het is inderdaad een ‘markt’ geworden waarop jíj de ‘waar’ bent. De betrokkenheid wordt hierdoor steeds lager.

Netwerken op het dorpsplein

Kan dat ook anders? Ja. Het thema van het Congres Intranet 2013 is ‘de mens achter het intranet’. En dit thema geeft een denkrichting aan. Door naar de mens te kijken, kun je iets tegenover de marktplaats stellen. Dat is namelijk het dorpsplein. Op een dorpsplein bespreken de dorpelingen de laatste nieuwtjes, maar hier vinden ook transacties plaats. Jij biedt je buurvrouw bijvoorbeeld aan voor haar het gras te maaien. Zij gaat de dochter van de slager knippen en de vrouw van de slager helpt jou met het invullen van je belastingbiljet.

Congres Intranet 2013

De transacties zijn net zo concreet als die op een marktplaats. Maar de onderliggende waarden zijn fundamenteel anders. Je bent welhaast gedwongen open én oprecht te zijn over je vaardigheden. Want als je geen grasmaaier kunt bedienen, zal je buurvrouw teleurgesteld in je zijn (of je keihard uitlachen, wat misschien wel pijnlijker is). Daarnaast moet iedereen elkaar kennen en verbondenheid voelen – hoe kom je er anders achter dat de vrouw van de slager zo goed is met belastingaangiften?

Nieuwe waarden die horen bij een social intranet

Luis Suarez benoemde tijdens zijn keynote op het congres een aantal waarden die volgens hem essentieel zijn om te kunnen slagen als ‘knowledge web worker’. En deze waarden zijn ook nodig om op het dorpsplein, waar verbondenheid veel belangrijker is dan competitie, te kunnen slagen. We hebben het dan over openheid, transparantie, authenticiteit, autonomie en verantwoordelijkheid. Maar ook over empathie en zorgen voor elkaar (iets dat we, volgens Luis Suarez, wel voor onze klanten doen, maar (nog) niet voor elkaar…). Hiervandaan wordt het ook vanzelfsprekend om niet meer alleen voor het geld te werken, maar ook vanwege de voldoening om deel uit te maken van een gemeenschap. Het draait allemaal om relaties en vertrouwen.

De volgende stap is hoe je zo’n cultuurverandering of waardenverandering kunt bewerkstelligen. Hoe ga je van marktplaats naar dorpsplein? De techniek is hierbij niet (langer) het probleem: die is er namelijk al – en bovendien allang niet meer kostbaar (denk bijvoorbeeld aan Coconut, Yammer of Embrace). Nieuwe waarden draag je uit door voorbeeldgedrag, door het aanspreken van collega’s die zich nog niet aangepast hebben aan de nieuwe cultuur, en door simpelweg vol te houden. Voor een cultuurverandering heb je nu eenmaal een lange adem nodig (hoewel het enorm scheelt als het senior management actief mee verandert).

Rijnconsult

En als het dan werkt…

Als je dit goed doet, ligt er veel moois in het verschiet. Daarvan kan bijvoorbeeld adviesorganisatie Rijnconsult getuigen (zoals ook gebeurde tijdens het congres). Nu hun sociale intranet goed werkt, werken ze veel nauwer én transparanter samen met klanten. Dat zorgt er ook voor dat kennis beter wordt vastgelegd, dat de samenwerking versnelt, dat het overzicht toeneemt, de betrokkenheid groter wordt en het vertrouwen groeit. En uiteindelijk is deze openheid, deze ‘dorpspleinmentaliteit’, een USP geworden van het bedrijf.

Eerder gepubliceerd op http://www.webredactie.nl:
http://www.webredactie.nl/2013/03/19/social-intranet-van-marktplaats-naar-dorpsplein/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s